´Kijk als leidinggevende verder dan product en proces. De grootste winst voor jouw bedrijf of organisatie boek je door te investeren in de ontwikkeling van een succesvol team.´

Aan het woord is Bert Bouwer (67), voormalig handbal-bondscoach van Nederland en Japan en de huidige trainer van Green Park Aalsmeer. Met zijn kennis en ervaringen uit de sportwereld inspireert en adviseert hij namens adviesbureau Gewoon-HR leidinggevenden van bedrijven, overheden en andere organisaties. Bouwer: ´Helaas zijn er nog te veel leiders die weinig inzicht hebben in de mogelijkheden van medewerkers en nauwelijks aandacht schenken aan de ontwikkeling van het team. Ze nemen mensen aan, maar vergeten hen daarna goed te begeleiden en vertrouwen te geven.´

Zijn er veel overeenkomsten tussen het coachen van een sportteam en het managen van veranderingen binnen een bedrijf?

Ja, in beide gevallen krijg je te maken met weerstand en groepsdynamiek. Mensen treden buiten hun comfortzone en dat kan veel impact hebben op de onderlinge relaties. Hoe ga je daar als leider mee om? Hoe stel je überhaupt een succesvol team samen? Tijdens de workshops van Gewoon-HR trainen we leiders om onder alle omstandigheden het beste uit hun mensen te halen.

In de jaren negentig baarde u opzien met ´Meiden met een missie´, een revolutionair plan om het dameshandbal in Nederland naar een hoger plan te tillen. U haalde talentvolle speelsters uit de nationale competitie om vervolgens drie jaar lang vijfentwintig uur per week te gaan trainen. Waarom koos u voor deze aanpak?

Een team kan in mijn visie alleen goed functioneren als er een gezamenlijk doel is. Dat is het fundament. In ons geval was dat ´de top bereiken´. Om dit doel als nummer 28 van de wereld te behalen, moesten we minimaal net zoveel gaan trainen als de toplanden. Toen daar eenmaal commitment over was, konden we aan de slag. De rode draad in het verwezenlijken van onze ambities: het programma is leading, het team volgt het programma en het individu volgt het team.

Hoe krijg je als leider inzicht in de specifieke kwaliteiten en karakters van de teamleden?

Als coach maak ik daarvoor altijd gebruik van een typologie programma, bijvoorbeeld MBTI. Zijn teamleden introvert of extravert? Hoe reageren ze op veranderingen? Hoe presteren ze onder druk? Andersom vind ik het ook belangrijk dat spelers weten wat voor type mens ik ben. Mijn manier van coaching stem ik af op de samenstelling van de groep en het karakter van het individu.

Terug naar de ´Meiden met een missie´. Dankzij de vele extra trainingsuren en uw vernieuwende aanpak boekte het team veel progressie, maar het echte internationale succes volgde pas in 2005 onder leiding van uw opvolger.

Ja, het succes kwam later dan gepland. Dat is ook onderdeel van de workshops van Gewoon-HR. Met het stellen van doelen zet je de boel in gang. Maar dat betekent niet dat jij ook degene bent die daarvan de vruchten plukt. Als leider moet je daarmee kunnen omgaan.

Hoe lang kun je als leider succesvol samenwerken met een team?

Dat is afhankelijk van de specifieke situatie. Als leider moet je continu reflecteren op jezelf en je houdbaarheidsdatum goed in de gaten houden. Nieuw bloed in het team kan de samenwerking een impuls geven. Het is essentieel om te voorkomen dat het team of de leider in de comfortzone zit. Er moet altijd een prikkel zijn om te presteren.

Heeft u tenslotte nog een tip voor leiders die hun team willen ontwikkelen?

Besef dat het werken aan een succesvol team een continu proces is. Met workshops zet je echt iets in gang, maar daarna moet je doortrekken. Als leider moet je over uithoudingsvermogen beschikken, endurance noemen we dat in de sportwereld. Blijf energie steken in je mensen en je zult merken dat dit veel winst oplevert.